 Tekst w języku dolnołużyckim:
Hoglěd do jsy Deąno w Dolnej Łuľycy Dnja 14.11.2009, pětk, smy z awtom z Goleniowa, z Pólskeje, do Łuľycy p¶ijěli. Pótakem som gromaĽe z kněni Krystynu Krawczyk, ceptarku a Jagodu, Damianom a Danjelom, huknikami z Gymnazjia nr 2 w Goleniowie w Polskej do Dolnej Łuľycy drogowali. Wót Goleniowa do Gubina p¶i granicy, Ľoľ smy pón dalej ku jsy Deąno jěli, how jězd wjelgin ¶ěľki a dłujki był, a teke sobotu dnja 15.11.2009 smy se z gospodarami na hoglěd dorozměli, pótakem smy w Gubinje nocowali. Ga smy dalej do Deąna drogowali, to¶ som se myslił! Kak w tom Deąnje buĽo? Som w „Ser(b)skej Pratyji” z lěta 2007 cytał, aľ Deąno jo w t¶e¶inje ser(b)ska wjas! Som se hobmyslował. Kak wjele ser(b)skego tam buĽo? Prědne smy do města Picńo ku Frahnowych wuwitali. How stej nas luby Juro a jogo ľeńska Hani hutąobnje huwitałej. Smy p¶emało casa měli, pótakem jano por słowow k rozgronu z gospodarami dowjadli. SnaĽ smy mogali dłujko rozgrania¶, dokulaľ dobra atmosfera ku tomu była, ale cas jo nas chwatał k zmakanju w Deąnje. To¶ Deąnjo zajmna a kradu hobstarana serbska wjas. Smy w sobotu how byli, pótakem wjele luĽi z wenka dworow na droze njejo było. Myslim se, aľ wjelu wodychało po tyĽeńskem ¶ěľkem Ľěle doma. We „Ser(b)skim Muzeju” w Deąnje jo juľo na nas luby gospodar kněz Bernd Pittkunings cakał. Won jo nas ku jadnej ¶pje wjadł, Ľoľ smy w měru mogali se pit¶ku serbski rozgranja¶. Pó mójom měnjenju wón jo w dobrej dolnoserbskej rěcy, bĽez nimskego akcenta, rozgrono z nami wjadł a dwě rědnej serbskej pěsnje huspiwał. Pón jo nas pó muzeju wjadł, Ľoľ młoĽina doglědnuła, aľ p¶i eksponatach nimske a serbske teksta stej tak rowno wjelike, a to serske napismo teke na Ľurjach do hugutki (huspa) jo. Tak rowno smy wo wąednym serskim ľywjenju, bjatowanju, tąaąydłach a dobrych lutkach, nałogach, stawiznach a daląym wjele zgonili. Mjazy drugimi, aľ twarjenje muzeja jo w lě¶e 1899 natwarjone a w zachaĽe jo how ąula była. To¶ smy teke něco tuľnego zgonili, aľ w Deąnje jano na t¶och dworjach wąykne generacije serski powědaju. Pótakem jo to wjelgin pąemało, ale se naĽejamy, aľ to moľo lěpąe by¶. Blisko muzeja ta rědna serska cerkwja stoj. Z wenka stoj pomnik serbskiego pracowarja Kito Panka. P¶i njom smy chylku p¶istanuli a hobraz wótmalowali. Nut¶i cerkwje smy podla nimskich teke te serske bibliske pisanje wiĽeli. How smy wót kněza Bernda Pittkuningsa teke wó fararju Bogumiłu ©wjeli wjele zgónili. Njeglědajucy na nimske zakazy faraŕ Bogumił ©wjela aľ do 1941/42 serbske namąe w Deąnje Ľarľał. Pón smy ku jogo pomnikoju p¶i droze podla cerkwje p¶iąli, a tu swěcku zapalili a gromadny hobraz wótmalowali. Myslim se, aľ Bogumił ©wela moľo ten ser(b)ski ry¶aŕ a p¶ikład za młoĽinu w Deąnje a Goleniowie by¶. Smy ako gjarde na serskich pracowarjow a rowne Serskim na aw¶e tu ser(b)sku a pólsku chorgoja huwěsyli, aby wąykne wiĽeli naąu hobjadnosć a p¶ija¶elstwo ku Ser(b)skim we Łuľycy. Pótakem cas w muzeju jo se malsnje minuł. Dalej smy se hyąći z Juro Frahnowom dorozměli, aľ hyąći něco z naąogo lichotnego casa buĽomej p¶i njom. Ga smy gromaĽe k njomu cakali smy se do pobliskej Brjazyny z awtom pojěli a tam p¶i rědnej cerkwji a pomniku por hobrazow wótmalowali. Pón smy se hyąći chylku z Juro p¶i słodnem mazańcu a kafeju rozgraniali, dokulaľ smy se dejali ned we hokognu¶u domoj wro¶i¶. Na kóńc naĽejamy se na kontakty na zakłaĽe dolnoser(b)skeje rěcy z młoĽinu z Deąna, kotaraľ lěcrownoľ to jo było planowane, togo dnja na zmakanje z nami njejo p¶ichwatała.
Z hutąobnym postrowom Tomasz Olgierd Major z Maszewa a Krystyna Krawczyk, Jagoda Antczak, Daniel Jurochnik a Damian Dzióbek z Goleniowa w Pólskej.
P.S. Gaby se namakali někake zmuľne młode Serske/Serby maminorěcne abo druge zajsajĽone za sersku rěc, pąosym za oficialny kontakt: Gimnazjum nr 2 ul. C.K Norwida 1 72-100 Goleniów woj. zachodniopomorskie Polska/Poland. abo na mojogo e-maila: tomasz_major70@op.pl
Tłumczenie tekstu z języka dolnołużyckiego:
Wycieczka na Dolne Łużyce do wsi Deąno/Deszno/Dissen.
W listopadzie po raz kolejny wraz z pani± Krystyn± Krawczyk, nauczycielk± WOS-u oraz Jagod±, Damianem i Danielem, uczniami Gimnazjum nr 2 w Goleniowie wyjechali¶my z Goleniowa na Dolne Łużyce.
Naszym celem była tym razem wie¶ Deąno. Deąno to interesuj±ca i bardzo zadbana łużycka wie¶. Tam czekał już na nas Bernd Pittkunings z „Muzeum Łużyckiego”. Z zachwytem wysłuchali¶my jego wypowiedzi w języku dolnołużyckim, bez niemieckiego akcentu oraz dwóch pięknych piosenek jego autorstwa. Następnie oprowadził nas po muzeum, obja¶niaj±c wszystkie eksponaty. Młodzież nie miała większych problemów ze zrozumieniem języka dolnołużyckiego, więc nie musiałem wiele tłumaczyć. Przy wspólnym ogl±daniu eksponatów młodzież zauważyła, że napisy w języku dolnołużyckim i niemieckim s± tej samej wielko¶ci, a nie tak jak to jest przy tablicach drogowych miejscowo¶ci, nazwach ulic lub w innych miejscach.
Dzięki naszemu łużyckiemu przewodnikowi wiele dowiedzieli¶my się o powszednim życiu Łużyczan, a także o straszydłach i dobrych ludkach, o obyczajach, historii. Dowiedzieli¶my się, że budynek muzeum powstał w roku 1899, a w przeszło¶ci była tu szkoła. Dowiedzieli¶my się również, że tylko w trzech gospodarstwach we wsi wszystkie pokolenia od dziadków po wnuki mówi± po dolnołużycku, ale wielu mieszkańców wsi rozumie jeszcze ten język.
Blisko muzeum stoi piękny łużycki ko¶ciół. Zewn±trz stoi pomnik łużyckiego działacza narodowego Kito Panka, przy którym chwilę przystanęli¶my i zrobili¶my wspólne zdjęcie. Wewn±trz ko¶cioła zauważyli¶my obok niemieckich również łużyckie napisy z biblii. Tutaj od pana Bernda Pittkuningsa wiele dowiedzieli¶my się o działalno¶ci łużyckiego pastora i działacza narodowego Bogumiła ©wjeli, który pomimo niemieckiego zakazu używania języka dolnołużyckiego, odprawiał msze w tym języku do 1941/42 w ko¶ciele w Deąnje. Przy jego pomniku zapalili¶my znicz. My¶lę, że Bogumił ©wela może być dobrym przykładem bohatera narodowego dla młodych Łużyczan i Polaków.
Pod koniec naszej wizyty na Łużycach pojechali¶my do pobliskiej Brjazyny. Tutaj przy pomniku i ko¶ciele zrobili¶my sobie zdjęcie. Czekamy teraz na kontakty z młodzież± z Deąna. Serdecznie pozdrawiam Tomasz Olgierd Major z Maszewa oraz Krystyna Krawczyk, Jagoda Antczak, Daniel Jurochnik a Damian Dzióbek z Goleniowa w Pólskej.
|